Opłata sądowa to koszt, który wnosi się przy składaniu pisma do sądu, a jej wysokość wynika wprost z ustawy, nie z decyzji sędziego. W sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu sporu, w pozostałych jest kwotą stałą. Minimalna opłata to 30 zł.
Poniżej znajdziesz stawki obowiązujące we wrześniu 2026 r., z podaniem przepisu przy każdej kwocie, oraz cztery legalne sposoby, żeby zapłacić mniej.
Ile wynosi opłata od pozwu o zapłatę
Przy sprawach o pieniądze decyduje wartość przedmiotu sporu. Do 20 000 zł obowiązuje drabinka opłat stałych, powyżej tej kwoty - opłata stosunkowa.
| Wartość przedmiotu sporu | Opłata |
| do 500 zł | 30 zł |
| ponad 500 zł do 1 500 zł | 100 zł |
| ponad 1 500 zł do 4 000 zł | 200 zł |
| ponad 4 000 zł do 7 500 zł | 400 zł |
| ponad 7 500 zł do 10 000 zł | 500 zł |
| ponad 10 000 zł do 15 000 zł | 750 zł |
| ponad 15 000 zł do 20 000 zł | 1 000 zł |
| ponad 20 000 zł | 5 % wartości, nie więcej niż 100 000 zł |
Podstawa: art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Uwaga na zmianę, która weszła 23 września 2025 r.: górny limit opłaty stosunkowej wynosił wcześniej 200 000 zł, a od tej daty wynosi 100 000 zł. Zmiana pochodzi z ustawy z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. poz. 1157). Starsze zestawienia krążące w sieci nadal podają 200 000 zł.
Osobna zasada dotyczy sporów z bankami. Jeżeli powodem jest konsument albo osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rodzinne, a wartość sporu przekracza 20 000 zł, opłata jest stała i wynosi 1 000 zł - niezależnie od tego, jak wysokie jest roszczenie (art. 13a).
Opłaty w sprawach rodzinnych
| Pismo | Opłata | Przepis |
| Pozew o rozwód | 600 zł | art. 26 ust. 1 pkt 1 |
| Pozew o separację | 600 zł | art. 26 ust. 1 pkt 2 |
| Wniosek o separację na zgodne żądanie małżonków | 100 zł | art. 37 pkt 3 |
| Wniosek o zniesienie separacji | 100 zł | art. 37 pkt 4 |
| Wniosek o podział majątku wspólnego | 1 000 zł | art. 38 ust. 1 |
| To samo, gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału | 300 zł | art. 38 ust. 2 |
| Wniosek o zmianę wyroku rozwodowego w części o władzy rodzicielskiej | 100 zł | art. 37 pkt 2 |
| Pozew o opróżnienie lokalu (eksmisja) | 200 zł | art. 27 pkt 11 |
Różnica między 1 000 zł a 300 zł przy podziale majątku bywa źle rozumiana. Nie wystarczy, że małżonkowie „są zgodni” - ustawa wymaga, żeby wniosek zawierał zgodny projekt podziału, czyli gotowy opis, co komu przypada.
Więcej o samym przebiegu i pozostałych kosztach rozwodu opisaliśmy w tekście ile kosztuje rozwód, a zakres naszej pomocy znajdziesz na stronach rozwody i podział majątku.
Opłaty w sprawach spadkowych
| Pismo | Opłata | Przepis |
| Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku | 100 zł | art. 49 ust. 1 pkt 1 |
| Wniosek o zabezpieczenie spadku | 100 zł | art. 49 ust. 1 pkt 2 |
| Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza | 100 zł | art. 49 ust. 1 pkt 3 |
| Odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku | 100 zł | art. 49 ust. 1 pkt 4 |
| Wniosek o dział spadku | 500 zł | art. 51 ust. 1 |
| Dział spadku ze zgodnym projektem | 300 zł | art. 51 ust. 1 |
| Dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności | 1 000 zł | art. 51 ust. 2 |
| To samo ze zgodnym projektem | 600 zł | art. 51 ust. 2 |
| Apelacja w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku | 100 zł | art. 50 pkt 1 |
Pułapka, która zaskakuje najczęściej: jeżeli w jednym piśmie złożysz kilka wniosków z tej listy albo dołączysz je do wniosku o dział spadku, opłatę pobiera się od każdego z nich osobno (art. 49 ust. 2). Trzy wnioski w jednym dokumencie to 300 zł, nie 100 zł.
Zakres naszej pomocy opisuje strona prawo spadkowe.
Opłaty w sprawach o nieruchomości
| Pismo | Opłata | Przepis |
| Wniosek o ustanowienie drogi koniecznej | 200 zł | art. 39 ust. 1 pkt 1 |
| Wniosek o rozgraniczenie nieruchomości | 200 zł | art. 39 ust. 1 pkt 2 |
| Stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie | 200 zł | art. 39 ust. 1 pkt 3 |
| Ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej | 100 zł | art. 39 ust. 2 pkt 1 |
| Stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości | 2 000 zł | art. 40 |
Ile kosztuje apelacja i pozostałe pisma
Zasada jest prosta: od apelacji pobiera się taką samą opłatę jak od pozwu lub wniosku, który wszczął sprawę (art. 18 ust. 2). Apelacja od wyroku rozwodowego kosztuje więc 600 zł, a apelacja od postanowienia o podziale majątku - 1 000 zł. Wyjątkiem są sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, gdzie apelacja kosztuje 100 zł.
Pozostałe pisma rozlicza się ułamkiem opłaty podstawowej dla danej sprawy:
| Pismo | Część opłaty | Przepis |
| Sprzeciw od wyroku zaocznego | połowa | art. 19 ust. 1 |
| Pozew w postępowaniu nakazowym | jedna czwarta | art. 19 ust. 2 pkt 1 |
| Pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym | jedna czwarta | art. 19 ust. 2 pkt 2 |
| Zażalenie | jedna piąta | art. 19 ust. 3 pkt 2 |
| Interwencja uboczna | jedna piąta | art. 19 ust. 3 pkt 1 |
| Zarzuty od nakazu zapłaty (od pozwanego) | trzy czwarte | art. 19 ust. 4 |
Dwie zasady techniczne, o których łatwo zapomnieć: żadna z tych opłat nie może wynieść mniej niż 30 zł (art. 20 ust. 1), a końcówkę zaokrągla się w górę do pełnego złotego (art. 21).
Cztery legalne sposoby, żeby zapłacić mniej
1. Mediacja przed złożeniem pozwu obniża opłatę o dwie trzecie
Jeżeli przed wytoczeniem powództwa wziąłeś udział w mediacji na podstawie umowy o mediację, opłata od pozwu spada o dwie trzecie, najwyżej jednak o 400 zł (art. 13e). Przy sporze o 30 000 zł opłata wynosi 1 500 zł, a po mediacji - 1 100 zł. To przepis rzadko wykorzystywany, choć nie wymaga zgody drugiej strony na ugodę, tylko samej próby mediacji.
2. Postępowanie nakazowe i elektroniczne to jedna czwarta opłaty
Jeżeli roszczenie nadaje się do postępowania nakazowego albo składasz pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, płacisz jedną czwartą zwykłej opłaty (art. 19 ust. 2). Przy sprawie o 50 000 zł to 625 zł zamiast 2 500 zł.
3. Zwrot opłaty, gdy sprawa kończy się szybciej
| Sytuacja | Zwrot | Przepis |
| Ugoda przed rozpoczęciem rozprawy w pierwszej instancji | cała opłata | art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h |
| Ugoda przed mediatorem po rozpoczęciu rozprawy | trzy czwarte | art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. a |
| Ugoda sądowa po rozpoczęciu rozprawy | połowa | art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. c |
| Rozwód na zgodny wniosek bez orzekania o winie | połowa | art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b |
| Cofnięcie pozwu rozwodowego po pojednaniu stron | cała opłata | art. 79 ust. 2 |
Większość tych zwrotów pomniejsza się o kwotę równą opłacie minimalnej, czyli o 30 zł. Zwrot przy rozwodzie bez orzekania o winie jest wyjątkiem - art. 79 ust. 3 wymienia pozostałe przypadki, ale nie ten, więc wraca pełne 300 zł.
4. Zwolnienie od kosztów sądowych
Część osób nie płaci nic z mocy samej ustawy. Nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych między innymi strona dochodząca alimentów, strona dochodząca ustalenia ojcostwa oraz pracownik wnoszący powództwo (art. 96 ust. 1). Wolny od opłaty jest też wniosek o zabezpieczenie zgłoszony w piśmie rozpoczynającym postępowanie - czyli zawarty od razu w pozwie (art. 95 ust. 1 pkt 1). Osobno złożony kosztuje 100 zł (art. 68 pkt 1).
Kto nie mieści się w tych kategoriach, może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów w całości lub w części. Trzeba do niego dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania na urzędowym formularzu (art. 102). Wniosek złożony przez pełnomocnika bez tego oświadczenia przewodniczący zwraca bez wzywania do uzupełnienia.
Opłata skarbowa od pełnomocnictwa
Jeżeli reprezentuje Cię adwokat lub radca prawny, do kosztów dochodzi 17 zł opłaty skarbowej od każdego stosunku pełnomocnictwa. Wpłaca się ją na rachunek urzędu miasta lub gminy właściwego dla siedziby sądu, nie do sądu.
Opłata nie należy się między innymi w sprawach karnych i karnoskarbowych, w sprawach cywilnych, w których mocodawcy przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych, oraz gdy pełnomocnictwo udzielane jest małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu.
Czego opłata sądowa nie obejmuje
Opłata to tylko jeden ze składników kosztów. Obok niej występują wydatki, którymi sąd obciąża strony w trakcie sprawy: wynagrodzenia biegłych i tłumaczy, koszty ogłoszeń, zwrot kosztów podróży świadków, a w sprawach rodzinnych także opinie i czynności kuratorów.
Część z nich liczy się jako procent kwoty bazowej dla zawodowych kuratorów sądowych, którą co roku ustala ustawa budżetowa. W 2026 r. wynosi ona 2 842,77 zł, co daje:
- opinia opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów - 426,42 zł za każdą badaną osobę, łącznie nie więcej niż 1 705,66 zł
- wywiad środowiskowy kuratora w sprawie o rozwód lub separację - 227,42 zł
- obecność kuratora przy kontaktach rodzica z dzieckiem - 284,28 zł za każde spotkanie
Ponieważ podstawą jest kwota z ustawy budżetowej, te trzy kwoty zmienią się w styczniu, choć procenty pozostaną te same.
Warto też znać art. 34a: wniosek o wezwanie świadka złożony po zatwierdzeniu planu rozprawy kosztuje 100 zł od każdej osoby, a jeżeli świadka trzeba sprowadzić przymusowo, dochodzi kolejne 200 zł.
Wynagrodzenie pełnomocnika jest zupełnie osobną pozycją i nie wynika z tej ustawy - opisaliśmy je w tekście ile kosztuje adwokat.
Jak ustalić opłatę w swojej sprawie
- Sprawdź, czy sprawa dotyczy praw majątkowych. Jeżeli tak, ustal wartość przedmiotu sporu i odczytaj kwotę z pierwszej tabeli.
- Jeżeli sprawa ma własną opłatę stałą (rozwód, podział majątku, spadek, nieruchomości), obowiązuje ta stawka, a nie wartość sporu.
- Jeżeli przepisy nie przewidują żadnej opłaty, pobiera się opłatę podstawową 30 zł (art. 14).
- Sprawdź, czy przysługuje Ci zwolnienie ustawowe albo obniżenie za mediację.
Pomyłka w wysokości opłaty nie przekreśla sprawy, ale kosztuje czas: sąd wzywa do uzupełnienia, a bieg sprawy się wydłuża. Przy sporach o wyższej wartości warto ustalić kwotę przed złożeniem pisma.
Prowadzisz sprawę w Gliwicach lub okolicy? Skontaktuj się z naszą kancelarią - po krótkiej analizie powiemy, jaka opłata obowiązuje w Twojej sprawie i czy da się ją obniżyć.
Stan prawny: wrzesień 2026 r. Podstawa: ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1228, ze zmianą z Dz.U. z 2025 r. poz. 1157 obowiązującą od 23 września 2025 r.), ustawa o opłacie skarbowej (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1154), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 15 grudnia 2015 r. w sprawie zryczałtowanych kosztów opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów (Dz.U. poz. 2190), ustawa o kuratorach sądowych (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 200) oraz ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie.
