Prowadzimy sprawy rozwodowe przed Sądem Okręgowym w Gliwicach - od pierwszej rozmowy o tym, czy rozwód jest w danej sytuacji najlepszym rozwiązaniem, po prawomocny wyrok i sprawy, które po nim zostają. Zajmujemy się zarówno rozwodami zgodnymi, gdzie rolą pełnomocnika jest sprawne przeprowadzenie formalności, jak i sprawami spornymi, w których stawką bywa wina, opieka nad dziećmi i majątek dorobkowy.

To pierwsza rozwidlenie w każdej sprawie i ma wpływ na wszystko, co dalej. Jeżeli oboje małżonkowie zgodnie o to wniosą, sąd odstępuje od orzekania o winie - postępowanie jest wtedy krótsze, zwykle mniej obciążające i rzadko wymaga rozbudowanego postępowania dowodowego. Wnosząc o orzeczenie winy, trzeba ją wykazać, a to oznacza świadków, dokumenty i rozprawy rozłożone w czasie.

Co daje orzeczenie winy w praktyce i kiedy spór o nią się opłaca, rozpisaliśmy w poradniku rozwód z orzeczeniem o winie.

Wina nie jest jednak wyłącznie kwestią poczucia sprawiedliwości. Ma znaczenie przy roszczeniach alimentacyjnych między byłymi małżonkami i dlatego decyzję o niej podejmujemy po analizie sytuacji majątkowej i dowodowej, a nie na pierwszym spotkaniu pod wpływem emocji.

Wyrok rozwodowy rzadko dotyczy tylko rozwodu. W jednym postępowaniu sąd rozstrzyga zwykle także o sprawach, które realnie decydują o życiu rodziny po rozstaniu:

• władza rodzicielska nad wspólnymi małoletnimi dziećmi
• kontakty z dzieckiem, jeżeli rodzice nie ustalą ich zgodnie
• alimenty na dzieci i udział każdego z rodziców w kosztach ich utrzymania
• sposób korzystania ze wspólnego mieszkania na czas po rozwodzie
• alimenty między małżonkami, jeżeli zachodzą przesłanki
• podział majątku wspólnego, o ile nie opóźni to nadmiernie postępowania

W pilnych sytuacjach - gdy trzeba natychmiast uregulować alimenty albo kontakty jeszcze przed wyrokiem - składamy wniosek o zabezpieczenie, żeby sąd rozstrzygnął te kwestie tymczasowo na czas trwania sprawy.

Obecność wspólnych małoletnich dzieci zmienia charakter całej sprawy. Sąd nie ogranicza się wtedy do zbadania rozkładu pożycia - ocenia również, czy rozwód nie ucierpi na dobru dzieci, i musi rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, kontaktach oraz alimentach.

W praktyce najwięcej zależy od tego, czy rodzice potrafią przedstawić zgodne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów. Sąd zwykle je uwzględnia, o ile jest zgodne z dobrem dziecka, a sprawa toczy się wtedy znacznie sprawniej. Przygotowujemy takie porozumienia w formie nadającej się do zatwierdzenia i pomagamy przewidzieć sytuacje, które najczęściej wracają później jako spór: wakacje i święta, wyjazdy zagraniczne, zmiana miejsca zamieszkania, wybór szkoły.

Gdy porozumienia nie ma, sąd sięga po dowody, których w innych sprawach nie stosuje. Może dopuścić opinię zespołu specjalistów sądowych oceniającą kompetencje wychowawcze i więzi z dzieckiem - to zwykle najdłuższy etap postępowania. Sąd może też wysłuchać dziecko, poza salą rozpraw i stosownie do jego dojrzałości, biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia. Przygotowujemy rodziców do obu tych sytuacji, bo są źródłem największego stresu w całej sprawie.

Nie da się rzetelnie podać jednej liczby - rozrzut jest zbyt duży. Można natomiast wskazać, co ten czas wydłuża, i ocenić na starcie, w którą stronę pójdzie konkretna sprawa:

• Spór o winę. To najczęstsza przyczyna przedłużenia. Wymaga świadków i dokumentów, a każde kolejne posiedzenie to kolejne miesiące.
• Brak porozumienia co do dzieci. Uruchamia postępowanie dowodowe, a często opinię specjalistów sądowych, na którą czeka się najdłużej.
• Podział majątku rozpoznawany w sprawie rozwodowej. Sąd przeprowadza go tylko wtedy, gdy nie spowoduje nadmiernej zwłoki - przy majątku spornym zwykle wyłącza tę kwestię do odrębnego postępowania.
• Doręczenia za granicę. Gdy małżonek przebywa poza krajem, sama procedura doręczeń potrafi zająć więcej czasu niż całe postępowanie dowodowe.
• Apelacja. Wyrok nie jest prawomocny od razu i to trzeba wliczyć w plany, zwłaszcza jeżeli od rozwodu zależą inne decyzje życiowe.

Najkrócej trwają sprawy zgodne, bez orzekania o winie i z uzgodnionym porozumieniem rodzicielskim - bywa, że kończą się na pierwszym posiedzeniu. Szczegółowo rozpisaliśmy to w poradniku ile trwa rozwód.

1. Ocena sytuacji. Ustalamy stan faktyczny, sytuację dzieci i majątku oraz to, czy realny jest rozwód zgodny. Mówimy wprost, czego można się spodziewać, także wtedy, gdy odpowiedź nie jest tą, na którą klient liczy.
2. Strategia i pozew. Przygotowujemy pozew wraz z wnioskami dowodowymi i - jeżeli sytuacja tego wymaga - wnioskiem o zabezpieczenie.
3. Postępowanie. Reprezentujemy klienta na rozprawach, prowadzimy korespondencję z sądem i pełnomocnikiem drugiej strony, przygotowujemy do przesłuchania.
4. Negocjacje tam, gdzie mają sens. Porozumienie rodzicielskie albo zgodne stanowisko co do winy potrafi skrócić sprawę o miesiące. Proponujemy je, gdy służy interesowi klienta, a nie dla samego uniknięcia sporu.
5. Wyrok i to, co po nim. Omawiamy zasadność apelacji, a po uprawomocnieniu pomagamy w sprawach pochodnych - podziale majątku, zmianie alimentów, egzekucji kontaktów.

Im więcej dokumentów na starcie, tym trafniejsza ocena sprawy. Przydatne są przede wszystkim:

• odpis skrócony aktu małżeństwa
• odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci
• informacje o dochodach obojga małżonków i stałych kosztach utrzymania dzieci
• dokumenty dotyczące wspólnego majątku - mieszkania, kredytu, działalności gospodarczej
• korespondencja lub inne materiały istotne, jeżeli rozważane jest orzekanie o winie

Jeżeli czegoś brakuje, to nie przeszkoda w rozmowie. Część dokumentów można uzupełnić później, a niektóre uzyskamy w toku sprawy.

Czy potrzebna jest zgoda drugiego małżonka na rozwód?
Nie. Sąd bada, czy między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia, a nie to, czy obie strony chcą rozwodu. Zgodne stanowisko zwykle skraca postępowanie, ale jego brak nie zamyka drogi do wyroku.

Czy sprawa rozwodowa zawsze kończy się orzeczeniem o winie?
Nie. Jeżeli oboje małżonkowie zgodnie o to wniosą, sąd odstępuje od orzekania o winie. To najczęstsza droga do szybkiego zakończenia sprawy.

Czy muszę osobiście stawić się w sądzie?
Co do zasady tak - sąd w sprawie rozwodowej przesłuchuje małżonków, więc obecności powoda zwykle nie da się uniknąć. Pełnomocnik prowadzi całą resztę postępowania i przygotowuje klienta do przesłuchania.

Co, jeżeli małżonek mieszka za granicą?
Sprawę można prowadzić, ale kwestie jurysdykcji i doręczeń trzeba ustalić na samym początku, bo wpływają na czas trwania postępowania. Sprawdzamy to przed złożeniem pozwu.

Czym różni się separacja od rozwodu?
Separacja nie rozwiązuje małżeństwa - po niej nie można zawrzeć nowego związku, a orzeczenie da się znieść. Bywa rozwiązaniem tam, gdzie rozkład pożycia nie jest trwały albo gdy przeciwko rozwodowi przemawiają względy rodzinne lub światopoglądowe.

Powiązane sprawy prowadzimy w ramach prawa rodzinnego. Jeżeli szukasz konkretnych informacji o przebiegu i kosztach, zajrzyj do naszych poradników: jak złożyć pozew o rozwód, ile trwa rozwód oraz ile kosztuje rozwód.